27 februari 2015

kwaad

Ik besef dat het na zo´n lange stilte aan mijn kant een wat luchtiger retour op zijn plaats was geweest. Maar het is een actueel thema dat me erg bezig houdt: hoe kan ik omgaan met kwaad? Extremisme, oorlog, integriteitskwesties binnen de politiek, het zijn een paar voorbeelden van onderwerpen die het nieuws bepalen, maar het kwaad krijgt op dit moment zonder twijfel grotere media aandacht dan het goede.

Mijn eerste reflex is om me terug te trekken: door geen nieuws meer te volgen word ik er niet meer continu mee geconfronteerd en kan ik blijven geloven in een mooie wereld waarin mensen het beste met elkaar en met de aarde voor hebben. Maar ik leef niet in een zeepbel met alleen maar mooie regenboogkleuren; de rauwe werkelijkheid speelt zich regelmatig voor mijn ogen af in de vorm van agressie in het verkeer, gedumpt afval of overvallen op oude mensen in mijn wijk. En het gaat niet weg door simpelweg mijn ogen ervoor te sluiten.

Maar hoe er dan mee om te gaan, zonder mijn optimisme en geloof in de goedheid van de mens te verliezen? Dat is best een worsteling. Het begint al met de vraag wat 'Het Kwaad' eigenlijk is. Want de perceptie van kwaad is sterk persoonlijk. Je kunt hier een religieuze, levensbeschouwelijke of filosofische zienswijze op na houden. Bovendien heb je moreel kwaad, waarmee ik vooral slechte daden door individuele personen bedoel, maar je hebt ook vormen van kosmisch kwaad of onheil, zoals natuurrampen. Dat laatste is deels te verklaren door de manier waarop wij de laatste decennia met de aarde omgaan, waarmee we toch weer terug zijn bij het eigen moreel.

Zelf ben ik er nog niet goed uit hoe ik balans vind tussen wel met beide benen in de wereld blijven staan en mezelf tegelijk te beschermen tegen de overdaad aan berichten over geweld, oorlog, onrecht en terreur. Ik merk dat ik er iets beter mee om kan gaan als ik kwaad zie als de vanzelfsprekende tegenhanger van goed: goed en kwaad is net als andere duale verschijnselen (eb/vloed, man/vrouw, dag/nacht, zon/maan) waarbij het één niet zonder het ander bestaat. Het is wat kort door de bocht om te beweren dat goed alleen bestaat bij de gratie van het kwaad, maar feit is wel dat iedereen beide kanten in zich heeft. En daarmee ook de keuze heeft welke kant hij het meest tot uitdrukking laat komen. Wat anderen kiezen is lastig te beïnvloeden, maar zelf heb je altijd de mogelijkheid om aan de goede kant van het spectrum te blijven. En dat geldt voor iedereen. Ook voor iedere individuele pro-Russische rebel en iedere Oekraïner. En voor de beul van IS. En voor de schutters die een bloedbad aanrichtten op de redactie van Charlie Hebdo. En voor elke hooligan die met zijn dronken kop in Rome tekeer ging.

Sociale dieren als we zijn kopiëren we wat we in onze omgeving ervaren. Als agressie en gewetenloosheid de overhand hebben in je directe omgeving is de reflex om je daar tegen te wapenen met boosheid, cynisme of afstandelijkheid niet verwonderlijk. Maar wat gebeurt er als je stoïcijns vriendelijk en hulpvaardig blijft? Als je in al je handelen het goede de boventoon laat voeren om zo te proberen een subtiele maar belangrijke tegenbeweging in gang te zetten? Wat nou als je gewoonweg weigert te accepteren dat het kwaad een krachtiger PR-apparaat heeft dan het goede?

Met de heftigheid van de nieuwsberichten die we voorgeschoteld krijgen valt het niet mee de menselijkheid in de ander te blijven zien. Maar door de eeuwen heen zijn er zoveel helden geweest die er wel onder extreme omstandigheden in geslaagd zijn in hun eentje de wereld een betere plek te maken. Mahatma Gandhi, de dalai lama, Moeder Teresa, Nelson Mandela; aan hun verhalen kun je je vastklampen, zij zijn het bewijs dat geweldloos (!) strijden voor het goede wel degelijk verandering teweeg kan brengen. Misschien is dat wel het meest krachtige tegengif in deze tijden: zoek bij een overdosis kwade krachten actief naar inspiratie, schoonheid en empathie en probeer iedere dag binnen je eigen mogelijkheden de wereld een stukje mooier te maken.

Hoe zorgen jullie dat de negativiteit uit de wereld je niet teveel overspoelt?



7 opmerkingen:

  1. Wat leuk om weer een berichtje van je te lezen, ik heb ze wel gemist.
    Boosheid, negativiteit, geweld, de hoeveelheid die op ons af komt is soms niet te behappen. Soms laat ik me meeslepen en ben ik opeens ook een kwaaie, terwijl ik dat niet wil. Soms lees ik het niet, die berichten in de krant, ik ga er niet in mee, want ik heb er last van. Maar dat wil niet zeggen dat ik mijn ogen er voor sluit. Juist door meer afstand te nemen zie ik de grotere verbanden. Dat er collectieve krachten aan het werk zijn. Dan probeer ik iets positiefs de wereld in te sturen, in de hoop dat daar ook collectieve krachten mee aan het werk gaan.

    Hoe is het met jullie huis?

    Groeten Anita
    (Anita's dagboek)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hier alles prima, maar een verbouwing blijkt wel een traject dat je leven volledig op z´n kop zet. Ik zal wat plaatjes van de voortgang posten.
      Eens dat we als individu moeten proberen de (positieve) collectieve krachten te beïnvloeden. En het belangrijkste wat ik op dit moment kan doen is proberen mijn kinderen positiviteit mee te geven in plaats van angst. Een hele uitdaging, maar dáár kan een krachtig verschil worden gemaakt

      Verwijderen
  2. Bij al die berichtgeving realiseer ik me,dat het de keuze van de media is,dat met veel vertoon te brengen. Waardoor het lijkt,alsof de balans tussen "goed en kwaad"helemaal is doorgeslagen.Ik probeer me wel eens in te leven in zo'n jong meisje,dat in Syrie met een IS strijder wil trouwen. Voor haar is dat het goede.. Mijn invloed is beperkt,maar ik probeer die liefdevol te laten zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Liefde is het meest krachtige tegengif wat er is. Maar dat geldt inderdaad ook voor het meisje dat in Syrië met een strijder wil trouwen. Ik besef dat Goed en Kwaad erg in the eye of the beholder is en dat ik ook maar, deels beïnvloed door Westerse media, vanuit mijn eigen paradigma naar de wereld kijk....

      Verwijderen
  3. (geen nieuws meer kijken en/of luisteren..) ;o)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. This is the precise weblog for anybody who needs to seek out out about this topic. You notice so much its almost arduous to argue with you. You positively put a brand new spin on a subject that's been written about for years. Nice stuff, simply nice!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. That is an extremely smart written article. I will be sure to bookmark it and return to learn extra of your useful information. Thank you for the post. I will certainly return.

    BeantwoordenVerwijderen